Mijn Zuid-Afrikaans avontuur eindigde 12 juni 2013.

Ik krijg vaak de vraag: "En Joenah, hoe was het in Zuid-Afrika?". Wat een moeilijk vraag! Ik zou zeggen goed, fantastisch, formidabel. Maar wat ik ook zeg, het blijft een understatement. Woorden volstaan niet.

Ik heb de tijd van mijn leven gehad en ik zou geen dag en geen moment gemist willen hebben. Een buitenlandse ervaring valt iedereen aan te raden. Ik zou het zo opnieuw doen en langer, met plezier!

Roadtrip 2/06/2013-12/06/2013

Emile, Elisa, Lotte, Talitha en ik. Met ons vijf en HUHO (onze auto) maken we een trip van Plettenberg Bay naar Kaapstad. Emile en Elisa zijn ook studenten van mijn campus, maar deden stage in Pretoria. Lotte deed stage in Franschoek.

Mijn tijd in Plettenberg Bay zit er definitief op. Hoewel ik zin heb in het reisje, kijk ik er niet naar uit. Het betekent immers ook mijn vertrek uit Plett. 

Volgetankt? Muziek een beetje luider en ... weg zijn we! Op  naar Kaapstad!

DAG 1: Wandelen in natuurreservaat Tsitsikamma

DAG 2: Knysna

Knysna is prachtig. Het is een sympathiek stadje, prachtige natuur, de grootste en oudste boom die ik ooit zag, meren die Knysna onderverdelen in kleine eilandjes en de beste (Italiaanse) pizza van de Westkaap.

The Heads

DAG 3: Mosselbay 

Vroeg opstaan. Ik ben bang. Op naar Mosselbay Airport. Gelukkig is Emile er om mij wat gerust te stellen. Skydiven? Ik stond al doodsangsten uit bij de Bloukrans Bungeesprong, 216 meter. De parachutepsrong die ik vandaag ga maken is maar liefst veertien keer hoger. Ik ben veertien keer zotter. 

3000 meter is onvoorstelbaar hoog. Het uitzicht op die hoogte is zo mooi en de gedachte dat ik uit een vliegtuigje ga springen, is zo surrealistisch dat de schrik snel verdwijnt.
Dertig seconden vrije val aan meer dan 200 km/uur.

DAG 4: Hermanes

Next stop. Hermanes! Hermanes staat bekend als walvissenhoofdstad. We zijn helemaal klaar om walvissen te spotten. Jammer genoeg is het pas het begin van het walvissenseizoen en zit ook het weer (voor de zichtbaarheid op zee) niet zo mee. 

Jacuzzi onder de sterrenhemel. Zuid-Afrika is magisch.

DAG 5: Stellenbosch en Franschoek

 Als je Zuid-Afrikaanse wijn koopt is de kans groot dat ze van Stellenbosch of Franschoek afkomstig is. Tijd om wijn te proeven!

DAG 6-8: Kaapstad

Eindbestemming bereikt. We maken een prachtige tour door de Kaap. Houtbaai - Kommetji - Cape Point - Simons Town. Onze tijd in Zuid-Afrika zit erop. Het was een onvergetelijke ervaring en we genieten tot het laatste moment, met een zonsondergang op Signal Hill.

Houtbaai

Simons Town

Waterfront; Kaapstad

Sunset op Signal Hill

Ik ben al enkele weken terug thuis. De laatste weken in Plettenberg Bay waren emotioneel. Hoewel ik me wel snel terug kan aanpassen in België, mis ik het daar erg. Alle dagen denk ik aan het leven in Plett en Kranshoek, aan de vrienden die ik maakte daar en aan alle verhalen die ik hoorde en zag.

Mijn laatste week in Kranshoek was mooi. De leraren en directie hadden een afscheidsmoment voor mij en Talitha voorzien. Koffie en taart, mooie woorden en cadeautjes. Dit kwam erg onverwacht voor mij en werd daardoor des te meer geapprecieerd. Ook van de kinderen in mijn computerklas nam ik afscheid. De laatste computerles overhandigde ik de kindjes certificaten. Ik kreeg veel tekeningen en brieven. Ik ga ze missen mijn meisjes, en zij mij ook. 

  

Ook van de fijne mensen in Plett nam ik afscheid. Met de vrijwilligers in huis hadden we zelfs een heus afscheidsweekend! Vrijdag was het mijn afscheidsfeestje, zaterdag dat van Talitha en zondag sloten we af met een laatste braai. Het is écht dankzij mijn huisgenoten dat ik zo een goede tijd heb gehad! Dirk en Dorien, ik ga jullie missen! Geniet van jullie rondreis en schaak nog veel. Ik kom voor jullie naar Antwerpen! Charlene, het was altijd lachen met jou. Ze was nog maar net aangekomen in het vrijwilligershuis en ze heeft dus nog een leuke tijd voor haar! Tessy, de meid waardoor ik van Nederlanders ben gaan houden. Sara, met haar luide stem en een hartje van goud.

Het einde komt jammer genoeg in zicht. Volgende week is mijn laatste week in Kranshoek. Zowel ik als mijn studenten vinden dit erg jammer. Maar geen nood voor traantjes. Wel voor FEEST!
Donderdag 16 Mei hadden mijn studenten van mijn computerklas een verrassingsfeestje voor mij georganiseerd. Een muziekje, een dansje, een hapje en een drankje. 

 De sfeer zat er goed in en het was al gauw duidelijk dat er niets meer van computerles in huis ging komen. Dan maar een leuke daguitstap! Ik nam de kindertjes mee naar een leuk uitzichtpunt in Kranshoek. Een mooie zonnige wandeling met als beloning een uitzicht op de kliffen en de zee.  De kinderen en ik genoten ervan.

Ik had een heerlijk weekend. Een echt hike weekend. Ik word hier nog sportief, stel je voor. 

Zaterdag maakten we met de meisjes een daguitstap naar Robberg natuurreservaat. Prachtige natuur, een fijne wandeling! 10 kilometer klauteren en klimmen. Berglandschap afgewisseld door verborgen stranden. Balanceren op smalle kliffen, skinnydippen in (achteraf gebleken) haaiengebied. De wandeling was een echte uitdaging voor onze kuiten.

En wat mooi ... Elk moment verwachtte ik David Attenborough te spotten, terwijl hij de vele zeehonden die je beneden in de kliffen kon zien zwemmen filmde. 

Het hoogtepunt was zondag. Met een vriend, Matthew, maakten we een hike in Natures Valley.
Witte stranden gedecoreerd met aangespoeld hout, heldere blauwe zeeën met een prachtig bergpanorama. Een woeste jungle om in te wandelen. Ik liep rond in de set van National Geographic bij het opnemen van een documentaire op een onbewoond eiland. Geen levende ziel te bespeuren. Nu ja, letterlijk dan. Want in die aangespoelde haai op het strand zat ook niet veel leven meer.

Elke dag weer bedenk ik mij dat het zo een voorrecht is dat ik in deze prachtige omgeving mag leven. Ik geniet van de mooie natuur hier. Geniet, leef en adem elke dag de landschappen in.

Proficiat! Je aanvraagdossier voor een VLIR-UOS reisbeurs 2013werd positief beoordeeld door de VLIR-UOS selectie commisie.

Ik kreeg goed nieuws vandaag! Mijn aanvraag voor een beurs van 1000 euro is goedgekeurd! Hier had ik niet meer op gerekend en dit is dus echt een mooie meevaller!

Apartheid en de gevolgen voor het onderwijs

Tijdens de Apartheid was onderwijs zeer ongelijk. Apartheid is de rassensegregatie die in 1948 is ingevoerd in Zuid-Afrika. Apartheid is een scheiding van blank en zwart, verankerd in de wet. Zo zie je dat openbare gebouwen, werk, woonplaats en onderwijs strikt gescheiden was. Deze scheiding ging gepaard met discriminatie. In de praktijk zie je dat blanken bevoordeeld werden tegenover zwarten. In 1953 werd onder het apartheidsregime de Bantu Education Act No. 47 ingevoerd, bedacht door Hendrik Verwoerd van de Nationale Partij. Deze wet maakte een onderscheid in educatie en zwarte mensen werd de toegang ontzegd tot dezelfde educatie als blanken. Deze act was racistisch en zorgde niet voor goede scholing van zwarten. Blanke scholen kregen veel meer geld dan zwarte scholen, ten nadele van de kwaliteit van de leeromgeving in de zwarte scholen. De omstandigheden voor zwarte scholieren waren slecht: overbevolkte klassen, gebrek aan schoolboeken en infrastructuur, slecht opgeleide  leraren …

Na de Apartheid in 1994 werd ook het curriculum meteen veranderd en nam Zuid-Afrika afstand van het Bantusysteen. Onderwijs is nu in wet gedemocratiseerd en het departement van onderwijs streeft naar gelijke toegang en kwaliteit van het onderwijs voor iedereen. Toch zien we een kleine twintig jaar later nog de gevolgen van het Bantusysteem. Ondanks dat er in Zuid-Afrika een geletterdheidgraad van 86.4 % is, merkte ik tijdens huisbezoeken in de township waar ik werk, Kranshoek, dat niet alle ouders kunnen lezen en schrijven ten gevolge van dit systeem. Deze ouders kunnen hun kinderen hierdoor ook moeilijker helpen met huiswerk. Voor deze kinderen is de hulp van Born in Africa bij hun huiswerk erg welkom.

De townships zelf zijn ook ontstaan door de Apartheid. Zwarte mensen werden simpelweg niet toegelaten om te wonen in Plettenberg Bay. Zij werden verplicht om buiten de stad te gaan wonen in townships. Zo zijn New Horizons, KwanoKathula, Kranshoek, Crags ontstaan in de Bitouregio. Wouter Deprez heeft hierover en zeer interessante radioreportage gemaakt. Te herbeluisteren: http://www.radio1.be/programmas/radio-plettenberg/de-grote-kleurlingtrek. (Ook de aflevering over Mandy die is zeker het beluisteren waard omdat deze specifiek over Born in Africa gaat.) In deze townships is alleen een staatsschool aanwezig, dus de kinderen worden op deze manier al verplicht om te kiezen voor een staatsschool. Deze staatsscholen kampen met veel problemen qua infrastructuur. Ik merk dit zelf tijdens mijn dagelijks werk in Kranshoek. Er is geen internet voorhanden, de klassen zijn niet voldoende uitgerust en overbevolkt. Door deze moeilijkheden in de staatsscholen is het onderwijs hier kwalitatief lager dan in privéscholen. Zo zien we dat de Apartheid nog ongewild leidt tot een segregatie: er wonen geen blanken in Kranshoek en er is dan ook geen enkele blanke student.

Onderwijs is zeer belangrijk. Het zou een basisrecht moeten zijn voor elke mens. Born in Africa probeert hier zo veel mogelijk aan toe te komen. Born in Africa wil tegemoet komen aan de educatieve ontwikkeling van kansarme kinderen in de townships. Zo zal Born in Africa zijn steentje bijdragen aan het verminderen van deze ongelijkheid in de Bitou-regio. Dit alles doen ze door schoolloopbaanbegeleiding, door lifeskilltraining en door sociale vaardigheden aan te leren.

De onderzoeksvraag van mijn Bachelorproef luidt als volgt: 

Leidt het beleid van nationale eindteren tot meer gelijke kansen in het onderwijs tussen schoolkinderen van staats- en privéscholen van graad 6 in de Bitouregio in 2013?

Ik ga mij hiervoor vooral focussen op de Annual National Assessments. Jaarlijkse testen die afgenomen worden in alle scholen in Zuid-Afrika (privé en staats) om te kijken of de eindtermen gehaald worden. Zo krijgt het Departemend of Basic Education een duidelijk beeld in welke regio's en over welke subjects er problemen zijn, kan men evoluties zien en privé en staatsscholen vergelijken. 

Ik ga kijken wat de doelstellingen zijn van deze ANA's, of deze gehaald worden in de praktijk en of er bijkomende effecten zijn van deze testen. Dit ga ik doen door middel van literatuuronderzoek, participatief onderzoek en interviews.

Ik heb een belangrijke beslissing genomen over mijn BAP. Ik ga deze in tweede zit afgeven, in augustus. Ik ga nu al mijn informatie verzamelen en deze zomer op mijn gemak uitschrijven. Geen stress aan mijn hoofd in Zuid-Afrika. Ik wil mij hier concentreren op mijn stage en op 'the good life'.

Mijn wekker zong om 6:25 zijn liedje voor mij. Nog donker , maar een aangenaam warm windje.  Het begin van wat een zonnige dag beloofde te worden. Mijn geriefjes bijeen scharrelen, een boterham smeren voor lunch en  hopla, op naar de taxirank. Ik vind de taxi nemen echt fijn. Ik rijd mee in een busje, vol met meneertjes en mevrouwtjes die op weg zijn naar hun werk. Aan hun kleren te zien werken de meneertjes in de bouw en poetsen de mevrouwtjes. “morge morge” en we zijn vertrokken naar Kranshoek.
Sommige dingen wennen nooit. Zoals het uitzicht bij de Piesang Valley berg naar beneden. De roekeloze zee, de bergen afgetekend op de achtergrond en een rode zon die de hemel en de zee roze kleurt.   Elke ochtend opnieuw bedenk ik mij hoe mooi het hier is. En dat geen enkele zonsopgang toch hetzelfde is.

Er zit zelf al routine in mijn route van de taxirank in Kranshoek naar de school. Dezelfde kinderen die gniffelend: MORGE JOENAH EN TAMALITA zeggen. Dezelfde hond, een bastaard met een buik die over de grond sleept. Dezelfde oude man met boggel begroet ons zwaaiend met zijn wandelstok. Op school aangekomen volg ik eerst het gezang en gebed mee in de leraarkamer. Iedereen is hier heel gelovig. Best mooi, maar elke ochtend opnieuw heb ik schrik voor de dag dat de leraren gaan vragen: ‘Zo joenah, zeg eens het onze-lieve-vader op in het nederlands?’

Wel wel, problemen met de server in het computerlokaal. Weeral. Geen wiskundeoefeningen op de computer voor de kinderen vandaag. Gelukkig zijn plantrekkerij en flexibiliteit de eigenschappen die ik hier het meest heb aangeleerd.

Mevrouw Stuurman, de adjunct-directrice belooft me dat er vandaag nog iemand naar komt kijken. Net zoals ze me dat drie weken geleden beloofde over het internet. TIA = This Is Africa. Ik bedank vriendelijk en ze voegt er nog rap aan toe: “are you picking up weight here?” 

Dankje, goeiemorgen. Zie ik daar al een donderwolk of blijft het een zonnige dag?

Robinson Crusoe kamp II

Dit weekend gingen we met de jongens van graad 5 tot 7 op kamp naar Ingwe. 

Mijn team waren de South African Bad Boys.

Kranshoek

Computerklas

Nadine in de computerklas

Het leven in Kranshoek

Ontroering:
Tijdens mijn computerles vroeg ik aan een meisje van twaalf jaar wat zij graag wou leren in mijn les.

"Ik wil een boek leren schrijven."

Ah leuk! Een boek! Wat voor een boek?

"Een boek om voor te lezen aan de kinderen die niets hebben. Om hen te motiveren om iets moois te bereiken in hun leven."

Confrontatie:
Vrijdagochtend deed ik huisbezoeken in Kranshoek. Mooie huizen, houten huizen, huizen met comfort, huizen zonder, huizen zonder elektriciteit, huizen zonder water, huizen kleiner dan mijn tuinhuis voor een gezin van 6 ...

Humor:  
Ene kind: "Voel aan joenahs skouers, sy het baie muscles" 
Andere kind: "Dat sy nie muscles nie, dit is pap!"

Romantiek: 

's Ochtends vroeg. Moe. Kleine oogjes. Op de taxi onderweg naar Kranshoek.

Taxichauffeur: "You haven't tasted the real South-Africa, if you haven't tasted an African kiss ... Do you wanna experience the real Africa?"

Goed geprobeerd makker ... 

Om een beter beeld te krijgen van Kranshoek zal ik een ruwe schets geven van de township waar ik zelf werk. Deze township ligt zo een 15 kilometer buiten Plettenberg Bay en ik ga hier dagelijks naartoe met een zwarte taxi. Deze kost 10 Rand of 1 euro. Kranshoek is een propere township. Er zijn veel Mandelahuisjes. Een Mandelahuisje is een stenen huisje, een kamer groot, met elektriciteit en stromend (koud) water. De overheid bouwt deze in de townships, zodat de mensen niet in krotten moeten wonen. Er zijn wachtlijsten voor deze huisjes van wel tien jaar. Doordat deze huisjes klein zijn, bouwen de mensen vaak met hout nog hele constructies aan de huisjes. Dit is vaak zorgvuldig en mooi gedaan. Toch zien we ook genoeg huizen waar de ramen zijn ingeslaan, het binnenregent, niet hygiënisch, binnen koken op een kampvuur … 

Gezinnen zijn hier heel groot, het is dan ook niet ongebruikelijk dat men met zes mensen of meer in zo een huisje woont. De grootvader woont in een hutje in de tuin, al de kinderen delen een bed. Er is geen warm water en de mensen wassen zich in emmers.
De gezinnen zijn ook geen klassiek model van moeder, vader en kinderen. Het zijn een voor een samengestelde kinderen met moeder, drie kinderen van verschillende vaders, nog een inwonend nichtje, de grootouders en nog een tante … Het is vaak voor mij ingewikkeld om de gezinsvorm te verstaan. Vrouwen krijgen hier over het algemeen ook zeer vroeg kinderen.

Ik kom altijd tijdens de week in de township en dan voel ik mij zeer veilig. Maar in de avond of op zaterdag is het niet zo een goed idee om daar rond te lopen. Er is veel alcoholisme en dan is Kranshoek een minder veilige plaats. De mensen die daar wonen zijn nog heel gelovig. Er zijn tientallen kerken in Kranshoek. Het is bijna absurd hoeveel verschillende kerkjes er zijn. En als er ruzie binnen een kerkje ontstaat richten ze gewoon nog een nieuwe op. Maar de meesten van de mensen in Kranshoek geloven in de Griekwa church. Al deze kerkjes zijn gebaseerd op de Christelijke kerk. Ook in het schooltje in Kranshoek wordt er elke morgen gebeden. 

Er is weinig werkvoorziening in Kranshoek. In het toeristisch seizoen is het feest. De mannen werken in de horeca in Plettenberg Bay of als taxichauffeur, de vrouwen werken als meid in de villa’s in Plettenberg Bay. Een goedverdienende taxichauffeur heeft zo een 600 Rand per week, of zo een 60 euro. Een meid verdient zo een 100 Rand per dag, of 10 euro. Toch is werkgelenheid schaars. Vaak werkt er slechts een iemand in het gezin, of zelfs niemand. En met een schaars loon kan je moeilijk zes mensen onderhouden. 

Wanneer het toeristisch seizoen over is, zijn veel mensen werkloos. Op het moment van schrijven is het hier winter en is het toeristisch seizoen over. Er is nu veel criminaliteit in Plettenberg Bay. Veel inbraken in de wijk. De mensen hebben geen loon meer en er zijn enkelingen uit de townships die dan maar komen stelen in het stad. Deze boefjes komen vooral uit New Horizons, de dichtsgelegen township.